|
«Bügenge Qazan»
Tatarstan Respublikası başqalası Qazan şәhәre Rossiyaneñ iqtisadi, mәdәni hәm fәnni üzәge bulıp tora. Anıñ mәydanı - 425,3 êv.êm., biredә 1110,0 meñ keşe yәşi, şәhәredә 101 millәt wәkile bar. Qazan İdel yılğasınıñ sul yaq yarında, Qazansu yılğasınıñ iêe yaq yarına suzılıp urnaşqan. 2005 yılda Qazan şәhәre üzeneñ meñyıllığın bilgelәp ütte.
Şәhәrebezneñ bay tarixı Qazan tatarlarınıñ borınğı sivilizatsiәse hәm alarnıñ da babaları - İdel buyı Bolğarları yәşәgәn çorğa êilep totaşa. Qazan şәhәre Evropa belәn Aziya çiêlәşkәn urında urnaşıp, bügen dә Êөnbatış belәn Êөnçığışnı bergә totaştıra hәm bu iêe bөyek mәdәniәtnıñ traditsiyәlәren üzendә saêlap êilә. Qazan üzeneñ xiêmәtle Kremle, mәçete, çirkәve hәm bay êitapxanәse belәn İdel yılğası buyınça oyıştırılğan turistiê marşrutlarnıñ unikal' istәleêle urını bulıp sanala hәm ul bөtendөnya mirası şәhәrlәre isemlegenә kertelep, YUNESKO tarafınnan diplom hәm medal' belәn bülәêlәnde. Qazan teatrlar, muzeylar hәm bay êitapxanәlәr şәhәre. Biredә xalıqara muzıka festival'lәre ütkәrelә. Şәhәrdә eşleêle partnerlıê mөnәsәbәtlәre dә şaêtıy üskәn. Qazan şәhәre üzeneñ bay fәnni potensialı hәm aldınğı texnologiyәlәre belәn dә başqa şәhәrlәrdәn ayırılıp tora.
2004 yılda Qazan şәhәre Rossiyaneñ iñ yaxşı şәhәre dip tabıldı hәm "Rossiyaneñ milli olimpı" bөtenrossiya ictimağıy premiyәse laureatı buldı.
2004 yıl cirle üzidarә sistemasın üzgәrtep qoruda әhәmiyәtle etap buldı. Qazan şәhәre munisipal berlәşmә dәrәcәsen aldı hәm şәhәr tirәse wәqәlәtyınә iya buldı. Qazan şәhәreneñ tөp zakonı - Ustawı hәm rәsmi simvolları: gerbı hәm flağı qabul itelde.
TR Prezidentınıñ 14.12.2004 ¹UP-768 Ukazı belәn 2005 yıl Tatarstan Respublikasında Qazannıñ 1000 yıllığı Yılı dip iğlan itelde.
Sәnәğәt şәhәre
Şәhәrdә Rossiya aviatsiә sәnәğәteneñ iêe gigantı: vertoletlar («ÊVZ» AAC) hәm samoletlar çığaru («ÊMPO» AAC, Gorbunov is. ÊAPO) predpriәtielәre eşlәp êilә. Qazan xalqı өçen soñğı yıllardağı әhәmiyәtle vaqıyğa bulıp, hiçşiêsez TU-214 samoletınıñ  seriәlәp cıyıla başlawı hәm dөnyanıñ 50 gә yaqın ilenә satılıp, ışanıçlı buluında şiê qaldırmağan Mİ-8 hәm Mİ-17 vertoletların citeşterü tora. Yuğarı hәm tübәn basımlı polietilen, polietilen torbalar, sintetiê suıtqıç matdәlәr, fenol, aseton, neft çığaruda hәm tabiğıy gaz êipterüdә qullanıla torgan ximiê reagentlar çığarğan “Kazanorgsintez” AAC, ildәge iñ zur ximiê predpriәtiәlәrneñ berse bulıp sanala. Yaña meditsina cihazların citeşterüne өyrәnü buyınça nemes partnerları belәn bergә meditsina («ÊMİZ» AAC) hәm optika cihazları («ÊOMZ» AAC) predpriәtiәlәre, İtaliya cihazlarınnan faydalanıp, sintetiê yuğıç matdәlәr çığaruda «Nәfis» AACdә şaêtıy uñışqa ireşte. «Buloçno-konditersêiy kombinat» AACdә, «Kazanzernoprodukt» AAC hәm «Edel'veys-M» CÇŞ êebeê predpriәtiәlәr dә citeşterüdә xәzer zamança texnologiyәlәr qullana.
Promıyşlennost' predpriәtiәlәre tarafınnan 2004 yılda 58,7 mlrd. sumlıê produêsiya citeşterelgәn (2003 yılğa qarata bügenge bәyәdә 114,3%). Citeşterü êülәmene buyınça "Kazanorgsintez" AAC, "ÊVZ" AAC, "ÊMPO" AAC, "Pivovarennoyı obedinenie "Êrasnıy vostoê"-Solodovpivo" AAC, "Nәfis-kosmetiks" AAC, FGUP "S.P.Gorbunov isemendәge ÊAPO", TES-3 êebeê oyışmalar aldınğı urınnarda tora.
Xalıqara xezmәttәşleê
Tөbәqara hәm xalıqara xezmәttәşleêne üsterü şәhәrebezdәge aldınğı yunәleşlәrneñ berse bulıp tora. Uzğan yıl nәticәlәre buyınça, Tatarstan Respublikası iqtisadı êөnnәre Qaxaxstannıñ Astana şәhәrendә ütkәrelde. Әlege çara qısalarında Qazan hәm Astana şәhәrlәre arasında tuğanlaşu hәm partnerlıê mөnәsәbәtlәre xaqında memarandum qabul itelde.
2004 yılnıñ aprel' ayında Qazanda “Berlәşkәn şәhәrlәr hәm cirle xaêimiyat” Bөtendөnya Oyışmasınıñ Rossiya hәm BDB illәre buyınça tөbәê bülegeneñ oyıştıru sessiyәse ütkәrelde. Êөn tәrtibendә “Berlәşkәn şәhәrlәr hәm cirle xaêimiyat” Bөtendөnya Oyışmasınıñ Evropa Aziya büleêçәsen buldıru turında êileşü qabul itelde. Tөbәê büleêçәsen buldıru buyınça Ustav hәm Oyıştıru doğovorı raslandı. Tөbәê büleêçәseneñ ştab-êvartirı êilәse өç yılda Qazan şәhәrendә bulaçaê.
Sessiya eşendә RF Munisipal berlәşmәlәr kongressı, “Tuğanlaşqan şәhәrlәr” Xalıqara Assosiasiyәse, Zur şәhәrlәr hәm Başqalalar Xalıqara Assambleyәse, Polyar tügәrәğeneñ aryağındağı hәm Yıraê Tөnyaqtağı şәhәrlәr berlege êebeê xalıqara oyışmalar qatnaştı.
Çit il investitsiәlәre
Qazanda çit il investitsiәlәre belәn 100 dәn artıê predpriәtie, çit il yuridiê zat filialları (Tatarstan Respublikası territoriyәsendә oyıştırılğan urtaê predpriәtiәlәrneñ 2/3) hәm 150 firma wәkillege terkәlgәn. Sonğı 5 yıl eçendә çit il investitsiәlәre êülәme şәhәr iqtisadında sizelerleê arttı. Şәhәrneñ tөp çit il investorları bulıp Şveysariya, Êipr Respublikası, Germaniya, AÊŞ, Sloveniya illәre sanala.
Tovar citeşterü
Qazan şәhәre aşa Transseber magistrale ütә. İldәge iñ zur transport üzәge bulğan Qazanda Rossiya tөbәêlәre hәm çit il bazarlarına әzer produêsiyәne taşuda yılğa portı, aeroport, iêe tөp timer yul liniәse hәm yөê taşuçı berniçә avtomobil' kompaniyәse xezmәt êürsәtә. Barlıê citeşterelgәn tovarnıñ 84% Rossiya tөbәêlәrenә taratıla, 15,6% - BDB dәwlәtlәrenә hәm yıraê çit illәrgә çığarıla. Eêsportnıñ 68,1%n maşina tөzeleşe hәm metall eşkәrtü sәnәğәte produêsiyәlәre alıp tora, 31%n - ximiә hәm nefteximiә sәnәğәte.
Transport
Passajirlarğa Qazanda 153 şәhәr avtobusı marşrutı xezmәt êürsәtә, şularnıñ 44 sosial әhәmiyәtle, 29 munisipal predpriәtiәlәrneñ kommersiyale marşrutı, 80 şәxsi eşmәkәrlәrneñ kommersiyale marşrutları.
Bügenge êөnne xәrәkәttәge sostavlarnı saêlau, tәüleê buyı texniê hәm mediê qontrol' ütkәrü, 1 nçe texniê qarau өçen şәhәrdә 21 predpriәtie bazası bar. Passajirlarğa xezmәt êürsәtkәn şәxsilәrne berlәşterü maêsatında Qazanda kommersiya bulmağan avtotransport oyışmaları barlıqqa êilә.
Dispetçer idarәseneñ effeêtiv sistemasın hәm qontrolen oyıştıru maêsatında Qazan şәhәrendә ASU-T proyektı ğәmәlgә aşırıla. Qazan şәhәre marşrutlarında yөrüçe barlıê avtobuslarnı da ASÊ-T sistemasına êüçerüne tәemin itü өçen sistema yadrәsen buldıru planlaştırıla.
Şәxsi eşmәkәrlәrneñ transport sredstvolarına sputniê naviğasiya caylanmalarınnan torgan bort kompleksların urnaştıru buyınça eş başlandı. Bügenge êөnne 74 şәxsi eşmәkәr 376 avtobusqa mondıy caylanmalarnı urnaştıru hәm alarnı texniê yaqtan qarap toru turında êileşü tөzede. 26 avtomaşinada bu qompleêtlar urnaştırıldı. 2005 yılnı metropolitennıñ berençe liniәsen faydalanuğa tapşıru planlaştırıla.
Elemtә çaraları
Xalıênı telefon elemtәse belәn tәemin itü 33,83% tәşêil itә. Provodlı telefon elemtәse belәn «Qazan GTS» AAC, «İntelSet» AAC, «Teleset» CÇC, hәm «TNPÊO» AAC êebeê 4 operator, kәrәzle telefon elemtәse belәn “Tatinqom-T” AAC, “MTS” AAC, “MetroTelQazan” YaAC, “Stels” YaAC, “Vımpelqom-Region”-Bilayn-GSM AAC, “Megafon” AAC, “Smarts-Qazan- GSM” AAC, GP hәm “Mobilnaya ğosudarstvennaya svyaz” êebeê 8 operator hәm 1 operator “Taêsofon” CÇC tәemin itә.
Bügenge êөnne Qazanda İnterantena Qazan, Tatinqom Bit, RCA, Datt-Layn, Linê, Kontinental', Star-Page, Edinaya peydjinğovaya, Mobil Teleqom Bulğar, Vosxod-peydjinğ, hәm FTS-peydjinğ êebeê 11 peydjinğ elemtәse operatorı terkәlgәn.
Qazan şәhәre xalqın poçta elemtәse xezmәte belәn tәemin itü өçen 31 telegraf hәm 81 poçta elemtә bülege xezmәt êürsәtә. Poçta elemtә büleêlәre qullanuçılar өçen uñaylı bulsın өçen aêça berәmleêlәren eleêtron êüçerü, aviabiletlar satu hәm Aê Bars bankta sçet açu mөmêinlege êebeê өstәmә xezmәtlәr êürsәtә.
Arxiteêtura hәm şәhәr tөzeleşe
“Qazan şәhәreneñ tarixi üzәgen saêlau hәm üsterü” Federal' maêsatçan programma nigezendә, şәhәrdә 90 unikal' kompleks, şәhәr tөzü hәm arxiteêtura hәykәllәre restavratsiәlәnәçәê. Qazanda arxiteêtura-xudojestvo xәzinәse bulıp sanalğan 1352 binanı saêlap qalu hәm tөzeêlәnderü qaralğan. Monnan tış, şәhәrebezdә tarixi-mәdәni tıyulıêlar tөzelәçәê.
Qullanuçılar xezmәte
 Sәüdә hәm xezmәt êürsәtü şәhәrebez iqtisadınıñ iñ tiz üskәn tarmağı. Qazanda 4219 stasionar çeltәrdәge qullanuçılar xezmәte bazarı predpriәtiәse eşlәp êilә, şularnıñ 2272 vaêlap satu, 1098 cәmәğәtçeleê tuêlanu predpriәtiәlәre (623 – açıê çeltәrdәge predpriәtie), 813 êөnküreş xezmәt êürsәtü predpriәtiәse hәm 36 bazar.
2004 yılda tübәndәge qullanuçılar bazarı predpriәtiәlәre açıldı: Qazan şәhәrendә sәüdә itü predpriәtiәlәre: M.Video, SİTİ-tsentr-2, “Yujnıy”, “Muraveyniê” Üzәê sәüdә itü yortı, XL hәm “Qaravan” sәüdә êvartalları, GUM-2, “Bәxetle”, “Moskovsêiy” univermağı, “Tatar qulinariyәse yortı” hәm “Sıtıy papa” restoran kompleksları, Üzәê bazar. Bügenge êөnne “DOMO”, “Eldorado”, “Edel'veys”, “AGAVA”, “Bәxetle”, “Ramstor” firmaları sәüdә çeltәrlәren êiñәytә. Mәskәüdәn hәm Sanêt-Peterburgtan soñ Rossiyadә өçençe bulıp Qazan şәhәrendә «İÊEA» êibete açıldı. Anıñ mәydanı 23500 êv.m.
Mәydanı 14000 êv.m. bulğan “METRO Êeş end Kerri” êüp funêsiyale êüplәp satu kompleksınıñ açıluı, predpriәtiәlәrne êiñ tovar assortimentı belәn tәemin itә alırlıê üskәn infrastruêturası bulğan, sivilizasion êüplәp satu buının oyıştıruda Qazan şәhәreneñ hәm Tatarstan Respublikasınıñ perspeêtiv yunәleşe buldı.
Bügenge êөnne qullanuçılar bazarı predpriәtiәlәren 2005 yılda ütәçәê yubiley çaralarğa xәzerlәü buyınça eşlәr başlandı. 100 dәn artıê cәmәğәtçeleê tuêlanu predpriәtiәse maxsus oyıştırılğan konkurs nәticәlәre buyınça yubiley tantanalarğa êilgәn qunaêlarnı qabul itәrgә xoquê aldı.
Mәğәrif
 Bügenge fәnni Qazan ul yuğarı uqu yortları pleyadasın tәşêil itә. Şәhәrebezneñ belem kartàsında 625 uçrejdenie, şul isәptәn 291 mәêtәpkәçә belem birü uçrejdeniyәse, 186 ğomum belem birü mәêtәbe, mөmêinleêlәre çiêlәngәn balalar өçen 10 maxsuslaşqan mәêtәp hәm internat, dәwlәtneêe bulmağan 4 mәêtәp, 10 mәêtәpara uqu kombinatı, 95 өstәmә belem birü uçrejdeniyәse, 29 fәnni-hөnәri belem birü uçrejdeniyәse bar.
Qazan şәhәre mәğәrif struêturasın hәm eçtәlegen qamillәşterü buyınça êiñ masştablı bөtenrossiya eêsperimentına quşıldı. Anıñ maêsatı dürtyıllıq başlanğıç belem birü şartlarında yañartılğan mәğәrifne aprobasiyәlәü, berençe sıynıfta bilge quymıyça uqıtu şartlarında, uquda ireşkәn uñışlarnı bәyәlәü sistemasın oyıştıru.
Mәêtәp uquçılarınıñ 53,3% uqığan yaña tiptağı mәêtәplәrgә ayırım urın birelә. Predmetlarnı tirәnten өyrәnü 25 predmet buyınça oyıştırılğan.
Yuğarı uqu yortları belәn berleêtә eşlәü hәm innovasion eşçәnleê nәticәse itep mәêtәp olimpiadaları nәticәlәreneñ üseşen atarğa bula. 2004 yılda Bөtenrossiya olimpiadalarında qatnaşqan uquçılarıbız üz belemnәreneñ qoqurentlıqqa sәlәtle buluın isbatlap, 24 şәxsi prizlı urın yawladı.
«Qazan şәhәrendә yәşәüçe xalıêlarnıñ tellәren saêlap qalu, өyrәnü hәm alğa taba üsterü Programması» nigezendә şәhәr xalıqınıñ tuğan teldә belem alu mөmêinlege mәğәrif өlkәsendәge әhәmiyәtle üzençәleêlәrneñ berse bulıp tora.
Millәtlәr duslığı
 Êөnçığış hәm Êөnbatış üzençәleêlәren üzendә yaraştırğan Qazan şәhәre êüp kenә xalıêlar hәm millәtlәr өçen tormış itü urını da bulıp tora. Qazan hәm şәhәr tirәsendә 110 sөylәm telen işetergә mөmêin. Dinnәr arasındağı mөnәsәbәtlәr, zakon aldında barlıê dinnәrneñ tigez buluın hәm grajdannarnıñ telәsә qaysı dinne qabul itә alu mөmêinlegen êüz aldında totqan, namus irege prinsipına turı êiterep tөzelә.
Şәhәrebezdә 158 dini cәmğiәt hәm oyışma bar. Nigezdә alar Qazan şәhәre өçen traditsion bulğan islam dine oyışmaları - 69 hәm pravoslaviya dine oyışmaları – 50. Bu oyışmalar belәn bergә şәhәrdә iudey, katoliê, lyuteran, protestant hәm başqa din cәmğiәtlәren dә kürergә mөmêin.
Qazanda 4 yuğarı dini belem birü yortı bar. Bolar – Qazan duxovnaya seminariyәse, Rossiya İslam universitetı, «Mөxәmmәdiә» yuğarı mөselman mәdrәsәse hәm İslamnı qabul itügә 1000 yıl ismendәge yuğarı mөselman mәdrәsәse. Yaêşәmbe mәêtәplәre eşlәp êilә.
Qazan şәhәre administratsiәse Başlığı Ê.Ş.İsxakovnıñ turıdın-turı qatnaşı belәn ilebezgә Vatiqannan Qazannıñ İzge Ana iqonasın êire qaytaru buyınça ğәyәt zur eş başqarıldı. 2004 yılda Mәskәü Kreml'eneñ Uspensê soborında әlege iqonanı Rus Pravoslaviya Çirkәvenә tapşıru tantanası uzdı.
Qazan yәşlәre
Yәşlәr problemaların çişü, Qazan şәhәrendәge sosial sәyәsәtneñ aldınğı yunәleşe bulıp sanala. Bu biê mөhim, çөnêi 30 yәşkә qadәr bulğan yәşlәr hәm balalar sanı şәhәrdә 436 meñnәn artıê. Bu barlıê şәhәr xalqınıñ 40% digәn süz.
Şәhәr xaêimiyate sәlәtle yәşlәrne ezlәü hәm alarğa bulışlıê itü formaların saêlap qaluğa zur iğtibar birә. «Qazan şәhәrendә mәğәrif üseşe» programmasına turı êiterep «Qazan yuğarı uqu yortları yәşlәre tarafınnan şәhәrebezneñ aêtual problemaların çişü» isemle studentlar hәm aspirantlar arasında yıl sayın şәhәr fәnni-ğәmәli konferentsiә ütkәrelә.
Qazan şәhәre administratsiәse Başlığı Ê.Ş.İsxakovnıñ isemle stipendiәsen alu өçen tәqdim itelgәn eşlәr şәhәr xucalığı hәm şәhәrebezneñ sosial sferasına qağılışlı problemalar buyınça eşlәügә hәm fiziqa–matematika fәnnәre buyınça mәsәlәlәrne tiêşerügә bağışlanğan. Uzğan yıl nәticәlәre buyınça 17 isemle stipendiә tapşırıldı, yuğarı uqu yortlarında uquçı 420 student hәm aspirant bülәêlәnde.
Traditsiya buyınça eêsperimental, teoretiê fiziqada, hәm anıñ quşımtalarında qazanışlarğa ireşkәn өçen E.Ê. Zavoysêiy isemendәge premiyәne alu өçen yәş ğәlimnәr hәm belgeçlәr arasında konkurs ütkәrelә. Studentlarnıñ êөnküreş problemaların xәl itü maêsatında şәhәrebezdә Yuğarı uqu yortları arasında iñ yaxşı student tulay torağı smotr-konkursı ütkәrelә.
Yәş hәm student ğәilәlәrgә yәrdәm itü buyınça tөp yunәleşlәrneñ berse bulıp, yәş ğәilәlәrgә toraê aluda bulışlıê itü Programmasınıñ ğәmәlgә aşırıluı tora.
Mәdәniәt
Qazan şәhәreneñ mәdәniәt tormışı üzendә borınğı traditsiyәlәrne hәm şәhәrdә ütkәrelgәn bәyrәmnәrneñ êüptөrlelegen saêlap êilә.
Mәdәni xәzinәlәrgә hәm Qazan xalqınıñ mәdәni baylıêlarına kerü mөmêinlegen arttıru өçen tiyeşle şartlar tudıru, Respublikabızda yәşәüçe xalıêlarnıñ mәdәni mirasın saêlau hәm annan faydalanu, şәhәrebez mәdәniәteneñ kadrlar belәn bulğan potensialın saêlap qalu hәm arttıru, mәdәniәt tarmağınıñ bügenge burıçları bulıp toralar.
S.Sәydәşev isemendәge Zur Kontsertlar zalı, «Qazan» Milli mәdәni üzәge, G.Tuqay isemndәge Tatar dәwlәt filarmoniyәse şәhәr xalqına hәm êilgәn qunaêlarğa qızıêlı programmalar tәqdim itә.
 Qazanda Tatarstan Respublikası Milli êitapxanәse, N.İ.Lobaçevsêiy isemendәge Qazan dәwlәt universitetı fәnni êitapxanәse, 3 respublika êitapxanәse, zurlar hәm balalar өçen 2 şәhәr êitapxanә çeltәre êebeê zur êitapxanәlәr eşlәp êilә. Şәhәrebezdә 7 teatr bar, şularnıñ 3 nә akademiya dәrәcәse birelde. Bolar: G.Qamal isemendәge tatar dәwlәt akademiya teatrı, M.Cәlil isemendәge tatar dәwlәt opera hәm balet akademiya teatrı hәm V.İ.Kaçalov isemendәge Qazan akademiya rus Zur drama teatrı.
Tatarstan başqalasında F.İ.Şalyapin isemendәge XXIII Xalıqara opera festivale, R.Nuriev isemendәge XVIII Xalıqara êlassiê balet festivale, «Evropa-Aziya -2004» VI Xalıqara zamança muzıka festivale, «Altın bitleê» teatr festivale, «Rossiyaneñ yәş akademiyәlәre» sәnğәt festivale hәm «Djazovaya qapel-2004» respublika festivale ütkәrelde.
Şәhәrdә 28 êlub urejdeniyәse bar, 15 êinoteatr hәm êinozal, Qazan zoobotanika baêçası, Qazan şәhәreneñ üzәê yal itü hәm mәdәniәt parkı, Rus folêlorı üzәge, Konstantin Vasilevnıñ kartinàlar galereyәse, Qazan dәwlәt sirkı, «Piramida» mәdәni-êüñel açu kompleksı, Aêvapark.
Sport. Fiziê kul'tura
Xәzerge waqıtta şәhәrebezneñ danlıêlı sport traditsiyәlәren sportnıñ tuplı uyın tөrlәre komandaları dәwam itterә. Qazanda uyın tөrlәre buyınça Rossiya çempionatlarında hәm berençeleêlәrdә qatnaşqan 15 masterlar komandası bar.  Olimpiada uyınnarına kertelgәn çirәm xoêêee uyını buyınça ikençe yıl rәttәn Rossiya çempionı bulıp Qazannıñ Dinamo komandası qaldı.
Rossiya çempionatınıñ êөmeş medal'lәren Uniês basêetbol komandası hәm regbi uyını buyınça Strela komandası yawladı. “Dinamo-Tattransgaz” voleybol komandası Rossiya çempionatında 3 urınğa çıêtı.
Xәzerge waqıtta Qazanda balalar hәm yәşüsmerlәr өçen 44 sport mәêtәbe bar, biredә 38 sport tөre buyınça 29,6 meñ bala şөğıllәnә. Bu barlıê mәêtәp uquçılarınıñ 22,3% digәn süz.
Sәlamәtleê saêlau
Qazan xalqınıñ sәlamәtlegen saêlau өçen 120 dәwalau-profilaêtiê uçrejdeniyәsendә 15 meñ keşe xezmәt êürsәtә. Şәhәrdә onkologiya, ftiziatriya, narkologiya, kardiologiya, endoêrinologiya, pediatriya hәm başqa klinikalar, qan salu hәm aşığıç yәrdәm êürsәtü stansiyәlәre êebeê maxsuslaşqan uçrejdeniәlәr çeltәre nıê üskәn. Qazanda tөbәqara klinik-diagnostika üzәge açıldı. Qazannıñ fәnni-tiêşerenü institutları klinik meditsina өlkәsendә aldınğı safta bara. Kardio- hәm neyroxirurgiya, oftal'mologiya, onkologiya, endoxirurgiya өlkәsendә aldınğı metodikalar qullanıla. Qazan dәwlәt meditsina universitetı, Qazan meditsina akademiyәse, meditsina kolledjı sәlamәtleê saêlau uçrejdeniәlәren yuğarı kvalifikatsiyәlәngәn kadrlar belәn hәrdaim tәemin itep tora.
Massaêülәm mәğlümәt çaraları
Qazanda 5 televizion kompaniya üz programmaları belәn efirğa çığa, 14 radiostansiya eşli. Şәhәrdә 150 dәn artıê gazet hәm jurnal terkәlgәn, 20 nәşriәt hәm 8 press-üzәê xezmәt êürsәtә.
«Êiregә
|
